picnik.com (online photo editing)

Σε μια προηγούμενη ανάρτηση είχα χρησιμοποιήσει την Αλληγορία της μάχης της Ναυπάκτου του Paolo Veronese. (1572, Venice Galleria dell’ Accademia)
Αν ήθελα για παράδειγμα να αναλύσω λίγο τα επίπεδα αυτού του έργου, με το δικτυακό εργαλείο picnik.com θα μπορούσα ίσως να καταλήξω σε κάτι τέτοιο:
Α. Το πρώτο επίπεδο του πίνακα (έχω χρησιμοποιήσει ένα πλαίσιο τύπου polaroid και εισήγαγα και κείμενο)

Β. Μαχόμενος άγγελος Στα δεξιά της εικόνας, κάτω από τις οδηγίες της Παναγίας, ένας άγγελος ρίχνει βέλη προς τα πλοία των Οθωμανών, αποφασίζοντας έτσι την έκβαση της μάχης.
Γ. Φως και σκιές Το κάτω μέρος του πίνακα χαρακτηρίζεται από ένα έξυπνο παιχνίδι ανάμεσα στο φως και τις σκιές.
(Η ανάλυση του πίνακα προέρχεται από το How to read world history through Art by F. Febbraro & B. Schwetje, Ludion)

poetry by Johnny Cash with «Hurt»

Hurt Lyrics
I hurt myself today
To see if I still feel
I focus on the pain
The only thing that’s real
The needle tears a hole
The old familiar sting
Try to kill it all away
But I remember everything

[Chorus:]
What have I become
My sweetest friend
Everyone I know goes away
In the end
And you could have it all
My empire of dirt
I will let you down
I will make you hurt

I wear this crown of thorns
Upon my liar’s chair
Full of broken thoughts
I cannot repair
Beneath the stains of time
The feelings disappear
You are someone else
I am still right here

[Chorus:]
What have I become
My sweetest friend
Everyone I know goes away
In the end
And you could have it all
My empire of dirt
I will let you down
I will make you hurt

If I could start again
A million miles away
I would keep myself
I would find a way

What does it mean?
Anonymous wrote: Seeing as the song was recorded well before his wife died, I don’t think that is the inspiration. The NIN version is much more directly about drugs (heroin to be specific). For Cash, the inflection is put more on the idea of mortality, getting old and, slowly, watching your friends die. The key line is ‘everyone I know…goes away…in the end’. The video has him on a throne, yes, but more importantly it ‘takes place’ in the Johnny Cash Museum, symbolizing a type of ‘storehouse of memory’. If you look closely much of the setting contains old pictures of him performing with Elvis, etc. So what is clear in the song, and more so in the video is the idea of a retrospective on your life, memory in the shadow of inevitable death. The acceptance of your life, and a bit of foreboding for the inevitable.

Kristallnacht, η νύχτα των κρυστάλλων

Ο όρος Kristallnacht (Κρίσταλναχτ, που σημαίνει στα γερμανικά η «Νύχτα των Κρυστάλλων»), επίσης Reichskristallnacht (Ράιχσκρισταλναχτ, κατά λέξη, «Αυτοκρατορική Νύχτα των Κρυστάλλων»), Pogromnacht (Πογκρόμναχτ, δηλαδή η «Νύχτα του Πογκρόμ»), περιγράφει το μαζικό πανεθνικό πογκρόμ στη Γερμανία και στην Αυστρία τη νύχτα της 9ης προς 10η Νοεμβρίου 1938. Ο στόχος ήταν οι Εβραίοι πολίτες όλης της χώρας και αποτέλεσε την απαρχή του Ολοκαυτώματος.
White Crucixion – Marc Chagall, 1938

Νεοπλατωνισμός και Ηρωική ορμή

Ο Νεοπλατωνισμός είναι ένα φιλοσοφικό κίνημα που επανερμήνευσε τις ιδέες του Πλάτωνα στην ύστερη αρχαιότητα. (δες πληροφορίες εδώ). Στα χρόνια της αναγέννησης οι νεοπλατωνικοί, ουμανιστές φιλόσοφοι αξιοποίησαν τις ιδέες αυτές και φαίνεται πως κατέληξαν σε δύο καθοριστικά σημεία γύρω από το θέμα του έρωτα:
α) ο έρωτας για την ομορφιά σε κάθε μορφή του -συμπεριλαμβανομένου του σωματικού- είναι πάντοτε μια πηγή πνευματικής ανύψωσης,
β) μια απαραίτητη ιδιότητα για τον σοφό, εκείνον δηλ. που θέλει να φτάσει μέχρι την έκσταση και τη θεοποίηση (=ταύτιση με το θεό) είναι ένα ηρωικό επίπεδο για την ομορφιά, μια θεϊκή ορμή, κατά τον Φιτσίνο.
(πηγή Ubaldo Nicola Εικονογραφημένος Άτλας της φιλοσοφίας)
Ο μύθος του Ακταίονα: Αυτός ήταν γιος του Αρισταίου και της Αυτονόης, κόρη του βασιλιά της Θήβας Κάδμου. Τον ανέθρεψε ο Κένταυρος Χείρωνας στο Πήλιο και έγινε σπουδαίος κυνηγός. Kυνηγούσε καθημερινά στα δάση με τα πενήντα σκυλιά του. Άθελά του είδε μια μέρα την Άρτεμη να λούζεται σε μια πηγή. Η θεά θύμωσε, μεταμόρφωσε τον Ακταίονα σε ελάφι και έτσι τον κατασπάραξαν τα ίδια του τα σκυλιά.
Στους νεοπλατωνικούς στοχαστές η Άρτεμις αντιπροσωπεύει το θείο, ο Ακταίων την ανθρώπινη νόηση, το κυνήγι την ηρωική ορμή, δηλ. τη λαχτάρα για την αλήθεια και την ομορφιά. Τα σκυλιά είναι οι σκέψεις, και οι ενέργειες της βούλησης, τα όργανα της νόησης. Η μεταμόρφωση του Ακταίονα σε ελάφι αντιπροσωπεύει τέλος το άλμα που πραγματοποιεί η νόηση, όταν αντιλαμβάνεται ότι η ανώτερη αλήθεια που αναζητούσε δεν μπορεί να βρεθεί έξω αλλά μέσα μας.

Αναγεννησιακή εικονοποιία και αρχαία Ελλάδα

Στη γέννηση της Αφροδίτης, ένα έργο του Σάντρο Μποτιτσέλι, βλέπουμε τη «συνάντηση» του αρχαιοελληνικού μύθου για τη γέννηση της Αφροδίτης με το χριστιανικό μυστήριο της βάπτισης. Η Αφροδίτη στο κέντρο αντιπροσωπεύει την ψυχή. Η αθώα στάση της παραπέμπει στην απλότητα και στην αγνότητα, δύο αναγκαίες ιδιότητες για την άνοδο στον πνευματικό κόσμο. Οι άνεμοι, οι οποίοι αναπαριστώνται γυμνοί και καθηλωμένοι σε μια φιλήδονη στάση, αντιπροσωπεύουν τον αισθησιακό έρωτα, το πάθος, την ορμή του έρωτα. Στα δεξιά, η νύμφη Ώρα, ντυμένη βαριά, προσπαθεί να καλύψει τη γύμνια της Αφροδίτης με ένα μανδύα, το σύμβολο του πνευματικού έρωτα. Αυτό δηλ. που κυριαρχεί στην εικόνα είναι η συνύπαρξη του πνευματικού με τον αισθησιακό έρωτα. Αυτές οι δύο αντίθετες δυνάμεις συμπληρώνουν η μία την άλλη και τα λουλούδια που είναι σκορπισμένα στον αέρα συμβολίζουν την ανάγκη συνύπαρξης και τη γονιμότητα και των δύο θέσεων.
Πάνω στο ίδιο θέμα δες επίσης τον πίνακα του Τιτιανού, Έρωτας ιερός και έρωτας κοσμικός (1515).

Η πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453 έδωσε μεγάλη ώθηση στη μελέτη των αρχαίων κειμένων στην Ιταλία. Μεγάλο ενθουσιασμό προκάλεσε μια ομάδα συγγραμμάτων στα οποία δόθηκε το όνομα «corpus hermeticum«. Αυτά αποδίδονταν στον Ερμή Τρισμέγιστο. Είναι εντυπωσιακό πως ακόμα και ο Μαρσίλιο Φιτσίνο εγκατέλειψε τα έργα του Πλάτωνα με τα οποία καταπιανόταν εκείνη τη στιγμή, για να αφοσιωθεί στα έργα του Ερμή τρισμεγίστου. Βέβαια, αργότερα αποκαλύφθηκε πως οι συγγραφείς των ερμητικών κειμένων δεν ήταν ούτε ο θρακιώτης ποιητής Ορφέας (ορφισμός), ούτε ο αιγύπτιος σοφός Θώθ, αλλά άγνωστοι παγανιστές συγγραφείς του 2ου-3ου αι. μ.Χ.

Ο Κέπλερ υποστήριξε πως ο αριθμός και η διάσταση των πλανητικών σφαιρών μπορούν να εξηγηθούν καταφεύγοντας στα πέντε πλατωνικά στερεά. Το καθένα από αυτά μπορεί να είναι εγγεγραμμένο και να περιβάλλεται από μια σφαίρα. Μέσα στην εξώτατη σφαίρα (του Κρόνου) είναι εγγεγραμμένο ένα εξάεδρο (κύβος) που με τη σειρά του περιλαμβάνει τη σφαίρα του Ερμή, η οποία με τη σειρά της είναι εγγεγραμμένη σε ένα τετράεδρο που αντιστοιχεί στον Άρη και ούτω καθεξής με τις άλλες σφαίρες.

Αναγέννηση-Ανθρωπισμός

Το κοσμοείδωλο της Αναγέννησης
«Ο κόσμος δημιουργήθηκε βέβαια από το Θεό, αλλά ο άνθρωπος τον μεταμόρφωσε και τον βελτίωσε. Γιατί ό,τι μας περιβάλλει είναι δικό μας έργο, το έργο των ανθρώπων […]. Από μας προέρχονται οι ζωγραφιές και τα γλυπτά, από μας προέρχονται το εμπόριο, οι επιστήμες και τα φιλοσοφικά αριστουργήματα. Από μας προέρχονται όλες οι εφευρέσεις, όλες οι γλώσσες και όλα τα είδη των λογοτεχνικών κειμένων.»
Απόσπασμα από κείμενο του Chianozzo Manetti (1452), στο J. R. Hale, Fursten, Kunstler, Humanisten, Αμβούργο 1973, 26.

Ακολουθεί ένα power point με τις κυριότερες ιδέες της ενότητας. Σε μεγάλο βαθμό στηρίχθηκα στη σχετική ενότητα του σχολικού βιβλίου της β΄ γυμνασίου, αλλά και στον εικονογραφημένο Άτλα της φιλοσοφίας του Ubaldo Nicola, από τις εκδόσεις Ενάλιος, 2008. Η μουσική επένδυση είναι το sicut cervus του Τζοβάνι Πιερλουίτζι ντα Παλεστρίνα (1525-1594).

Sand artists

Το παιχνίδι στην άμμο ή με την άμμο είναι μάλλον μια αγαπημένη ενασχόληση πολλών, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα τελευταία όμως χρόνια μια νέα μορφή τέχνης αναδύεται:

You’ve got a friend-Sand fantasy

Ιδιαίτερα γνωστή είναι και η Kseniya Simonova.