Βιομηχανική επανάσταση & οικονομικός φιλελευθερισμός

Έργο του Hendrik van Schuylenburgh, 1665, που απεικονίζει το χώρο που είχε καταλάβει η Ολλανδική εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών. Η τελευταία ιδρύθηκε το 1602 ως απάντηση στην αντίστοιχη εταιρεία βρετανικών συμφερόντων, η οποία είχε ιδρυθεί την 31 Δεκεμβρίου του 1600. Οι εν λόγω εταιρείες είναι το μέσο που χρησιμοποίησε η Ευρώπη, προκειμένου να προωθήσει τα συμφέροντά της στο χώρο της Ανατολής, ενώ παρουσιάζουν ενδιαφέρον εξαιτίας της εταιρικής φύσης που προτιμήθηκε.
Πρόκειται για εταιρείες «περιορισμένης ευθύνης» που σημαίνει πως όσοι επενδύουν σε αυτές κερδίζουν ή χάνουν μόνο μέχρι του ποσού της συμμετοχής τους. (τις μετοχές δηλ. που κατέχουν). Ωστόσο ο τρόπος αυτός δεν ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένος στην Ευρώπη, καθώς οι επιχειρηματίες που αναλάμβαναν ένα τέτοιο ρίσκο, ρίσκαραν τα πάντα. (απεριόριστη ευθύνη). Έχει μάλιστα ενδιαφέρον να παρατηρήσουμε το εξής παράδοξο: ο Άνταμ Σμιθ, ως γνήσιος εισηγητής του καπιταλισμού της ελεύθερης αγοράς ήταν αντίθετος στην δημιουργία τέτοιων εταιρειών, γιατί πίστευε υπερβολικά στην επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος, με άλλα λόγια πως οι διαχειριστές αυτών των εταιρειών από τη στιγμή που δεν έχουν να κάνουν με δικά τους χρήματα, δεν θα δίνουν τη δέουσα επαγρύπνηση και προσοχή. Αντίθετα ο Karl Marx κατανοούσε τη σημασία τους, καθώς «έβλεπε» πως η έλευση των μεγάλων βιομηχανιών του σιδηροδρόμου, του χάλυβα, των χημικών απαιτούσε τη δημιουργία τέτοιου τύπου επιχειρήσεων, γιατί ελάχιστοι άνθρωποι διέθεταν τα κεφάλαια για να ιδρύσουν μία τέτοια επιχείρηση, μία χαλυβουργία ή ένα σιδηροδρομικό δίκτυο. Όπως και να έχει στα τέλη του 19ου αι. η συνταγή των εταιρειών περιορισμένης ευθύνης ήταν η λύση που επιτάχυνε τη συγκέντρωση κεφαλαίων, επέτρεψε την τεχνολογική πρόοδο, τη στιγμή μάλιστα που ο κίνδυνος που αναλάμβανε ο καθένας χωριστά ήταν σχετικά περιορισμένος. Στο τιμόνι τέτοιων μεγάλων εταιρειών περιορισμένης ευθύνης βρέθηκαν χαρισματικές προσωπικότητες, όπως ο Henry Ford, o Thomas Edison και ο Andrew Carnegie. Στο πρόσωπό τους βλέπουμε τον επιτυχημένο συνδυασμό του ιδιοκτήτη μεγάλου μέρους της εταιρείας και παράλληλα του διαχειριστή, του ανθρώπου δηλ. που ήταν πρόθυμος να αναλάβει ριψοκίνδυνες αποφάσεις.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s