Ο μύθος του «γενναίου ψεύδους»

Ο Σωκράτης συζητώντας για τη δημιουργία της ιδανικής πολιτείας του επικαλείται στο 414b της Πολιτείας τη δυνατότητα των αρχόντων να λένε ψέματα στους υπηκόους τους με τη λογική ότι έτσι θα προάγουν το καλό της πόλης. Μόνο αυτοί (οι άρχοντες) έχουν αυτό το δικαίωμα και κανείς άλλος. Έτσι, θα καταλήξει να υιοθετήσει την άποψη πως μπορούν οι άρχοντες να επιμείνουν: α) πως όλοι οι πολίτες είναι γεννημένοι από την μάνα γη και β) πως στην ψυχή του ο καθένας από τους πολίτες έχει ένα μέταλλο που καθορίζει και την αξία του. Κάποιοι έχουν χρυσό, οπότε τοποθετούνται στην τάξη των αρχόντων, άλλοι ασήμι, οπότε γίνονται επίκουροι και άλλοι χαλκό ή σίδερο, οπότε δεν μπορούν παρά να είναι γεωργοί ή τεχνίτες μέσα στην πόλη. Το πρόβλημα είναι πως όλη αυτή η ιστορία δεν μπορεί άμεσα να γίνει πιστευτή. Θα χρειαστεί να περάσουν μία ή δύο γενιές ανθρώπων, αλλά η επανάληψή της θα την καταστήσει σταδιακά την κυρίαρχη ιδεολογία της πόλης. Φυσικά οι προβληματισμοί που προκαλεί μια τέτοια ιστορία είναι ποικίλοι. Δικαιούνται πραγματικά οι άρχοντες να λένε τέτοιου είδους ψέματα; Πού μπορεί να οδηγήσει μια τέτοια πρακτική (ειδικά αν οι άρχοντες δεν έχουν τον χρυσό μέσα τους); Τι θέλει να πετύχει ο φιλόσοφος; Πόσο είναι δικαιολογημένη η διάκριση-κατάταξη των ανθρώπων; Υπάρχει πραγματικά η δυνατότητα κάποιοι πολίτες να αλλάξουν «τάξη» ή όλα είναι προαποφασισμένα;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s