ΘΕΩΡΙΕΣ ΜΑΘΗΣΗΣ (2)

Η ΙΔΕΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗΣ
Μετά τη μαθησιακή θεωρία της νοητικής πειθαρχίας, η θεωρία της αυτοπραγμάτωσης υποστηρίζει πως ο άνθρωπος είναι εγγενώς καλός και ταυτόχρονα ενεργητικός σε σχέση με το περιβάλλον του. Οι πρώτοι στοχαστές που προώθησαν τέτοιες ιδέες ήταν οι Jean J. Rousseau, H. Pestalozzi και ο F. Froebel. Καθετί στη φύση είναι καλό και, αφού η ανθρώπινη φύση είναι καλή, το μόνο που χρειάζεται είναι να της επιτραπεί να αναπτυχθεί σε ένα φυσικό περιβάλλον απαλλαγμένο από τη διαφθορά.
Στα νεότερα χρόνια τις αντιλήψεις αυτές τις εκφράζει ένα ρεύμα σκέψης που ονομάζεται υπαρξιακός ανθρωπισμός, με κυριότερους εκπροσώπους τους A. Maslow, P. Goodman και J. Holt. Πρωτεύουσα θέση στη θεώρηση των στοχαστών αυτών έχουν οι ανάγκες (βλ. τον πίνακα των αναγκών του Maslow) και η πίστη τους πως η μάθηση χρειάζεται να επικεντρώνεται στα συναισθήματα. Αυτά εκφράζονται ελεύθερα και έτσι η μάθηση αποκτά ένα χαρακτήρα βιωματικό.

Η ΑΦΟΜΟΙΩΜΕΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ
Πρόκειται για τη διαδικασία αφομοίωσης νέων ιδεών, όταν αυτές συνδέονται με παλιές. Διαφέρει από τις θεωρίες που είδαμε έως εδώ υπό την έννοια ότι οι δύο προηγούμενες (βλ. νοητική πειθαρχία και ρομαντικός νατουραλισμός) αποδέχονται την ύπαρξη μιας φύσης που είναι κοινή σε όλους τους ανθρώπους. Στην περίπτωση όμως της αφομοιωμένης αντίληψης δεν υπάρχουν έμφυτες ιδέες, ενώ οτιδήποτε γνωρίζουμε είναι προϊόν της αισθητηριακής εμπειρίας. Στο νου ο J. Locke έδωσε τη δυνατότητα να συνδέει τις ιδέες που υποδέχεται με βάση την ομοιότητα, τη γειτνίαση και την αντίθεση. Το ότι χρησιμοποίησε την ιδέα του άγραφου πίνακα (tabula rasa) σήμαινε πως η ανθρώπινη φύση δεν ήταν ούτε καλή ούτε κακή ηθικά, αλλά μάλλον ουδέτερη, ενώ σε πρακτικό επίπεδο παθητική, αφού ο νους ήταν το προϊόν των εμπειριών της ζωής.

Λίγο αργότερα ο γερμανός φιλόσοφος και ψυχολόγος J.H. Herbart ανέπτυξε την πρώτη συστηματική θεωρία μάθησης, που προέκυψε μέσα από τη φιλοσοφία του J.Locke περί άγραφου πίνακα. Η θεωρία αυτή ακόμα και σήμερα παραμένει ισχυρή. Στην περίπτωση π.χ. των σχεδίων μαθήματος ακολουθούμε κατά κάποιο τρόπο τα πέντε βήματα του Herbart (προετοιμασία της τάξης, παρουσίαση των νέων δεδομένων, σύγκριση-αφαίρεση, γενίκευση και τελικά εφαρμογή).

Υ.Γ. Η επόμενη παιδαγωγική ανάρτηση: Θεωρίες του 20ου αι.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s